EFLANİ TARİHÇESİ
İlçe adının kaynağı nereden gelmektedir?
Eflani,ilk
ve ortaçağlarda Amasra kolonisinin İç Anadolu ile bağlantısını sağlayan
yol üzerinde bir savunma şatosu olarak yapılmıştır. Bu şatonun Bithynia
Hükümdarı Nikomedes'in oğlu Pylomes tarafından kurulduğu ve O'nun adını
taşıdığı,Eflani adının bundan geldiği tahmin olunmaktadır.
CUMHURİYET DEVRİNE KADAR EFLANİ'NİN
TARİHİ
Kaynaklar incelendiğinde Eflani'nin
tarihi hakkında çok eskilere varan bilgilere rastlanılmamaktadır. Bu
topraklar üzerinde kimlerin yaşadığını hangi medeniyetlere sahne
olduğunu da kesin olarak bilmiyoruz.
Ancak, 1084'de Kastamonu ve Sinop bölgesini fetheden Kara Tigin Bey'in
bir süre buraya da hakim olduğu kabul olunabilir. Bu arada Bizanslıların
hakimiyetine geçmişse de 1213 yılında tekrar Türk hakimiyetine
girmiştir. Anadolu Selçukluları Sultanlarından,Sultan Mesut zamanında
bölgede çıkan karışıklıklarda görevlendirilen Selçuklu Komutanının karşı
tarafın safına geçmesi üzerine Sultan Mesut Kastamonu bölgesini
Komutanlarından Şemsettin Yaman Candar 'a bağışlamıştır. Ancak,Muzafereddinin
savaş meydanında öldürülmesine rağmen Mahmut'un Kastamonu kalesini
Candar Bey'e teslim etmemesi karşısında Şemsettin Yaman Candar bölgenin
en müstahkem şatolarından biri olan Eflani'de yerleşti.(1292) Bu olay
sononda Eflani Candaroğulları Beyliğinin ilk merkezi olmuş bulunuyordu.
(1309) Kastamonu'nun Süleyman Paşa tarafından alınmasından ve beylik
merkezinin buraya nakledilmesinden sonra da Eflani bu beyliğin önemli
kalelerinden biri olarak vasfını kaybetmemiştir. Candaroğullarından
KötürümBeyazıt'ın oğlu 11. Süleyman Bey,Murad-ı Hüdavendigar'ın yardımı
ile iktidara yükselince bu yardımına karşılık Eflani kalesini ve
çevresini onlara armağan etmek zorunda kaldı. 1402'de Ankara bozgunundan
sonra dahi her iki beylik arasındaki sınır Eflani kalesinden
geçmekteydi. Bu tarihlerde Eflani bir yandan Amasra'da ki Cenevizlilere
bir yandan da Candaroğullarına karşı bir savunma noktası olarak ayrı bir
değer taşımaktaydı.Fatih Sultan Mehmet Ceneviz problemini halletmek
üzere 1469'da harekete geçince Amasra üzer ine
yürüyen Türk birlikleri Eflani' de toplandı. Deniz yoluyla Amasra önüne
gelen Murat Paşa bu limanı savaşsız teslim alınca Eflani'de ki
birliklerden ayrılan garnizon Amasra'ya gönderildi.Kastamonu'nun bir
sancak haline getirilerek Anadolu Beylerbeyliğine katılması üzerine
Eflani kalesinin artık stratejik bir fonksiyonu kalmadı. Bu arada
Eflani'nin askeri değerini kaybettiğini ve sadece çevre köyleri için bir
Pazar yeri olarak basit bir ekonomik değer taşımakta ve bundan sonra
kaynaklarda Eflani'den "Pazar" adıyla bahsolunmaktadır. Kanuni devrinde
Eflani 80 akçelik küçük bir kadılık olarak teşkilatlandırılmış ve
Kastamonu Sancak Beyliğine bağlanmıştır.Tanzimattan sonra kurulan yeni
vilayet teştkilatında isi 35 parça köyü ile Kastamonu Vilayetinin
Safranbolu ilçesine bağlı bir bucak olmuştur. Cumhuriyetin ilanından
önce Eflani Safranbolu ilçesine bağlı olup, Safranbolu ise Kastamonu
İline bağlı bir ilçe durumunda idi.
CUMHURİYET DEVRİNDEN BUGÜNE KADAR EFLANİ'NİN TARİHİ
Cumhuriyet yönetimine geçildiğinde Eflani Safranbolu ilçesine bağlı ve
35 köyü bulunan bir bucak merkezi idi. Bu dönemde Safranbolu' da
Kastamonu İline bağlı idi. Bu durum 1927 yılına kadar devam etti.1927
yılında Safranbolu'nun Zonguldak İline bağlanması ile Eflani'de bucak
özelliğini koruyarak Zonguldak İli sınırları içine alınmış oldu.
1953 yılında çıkartılan 6608 sayılı Kanunla Eflani ilçe merkezi oldu.
1995 yılında Karabük'ün de İl olması nedeniyle Eflani bugün Karabük
İline bağlı 54 kövü ve 5 mahallesi ile küçük bir ilçe konumundadır.İlçe
merkezinde belediye teşkilatı 1 Eylül 1953 tarihinde kurulmuştur.
İLÇENİN TARİHİ YÖNDEN İLGİ ÇEKEN YÖRELERİ
Eflani ilk ve ortaçağlarda Amasra kolonisinin İç Anadolu ile
bağlantısını sağlamak amacıyla bir savunma şatosu olarak kurulmuştur. Bu
tarihi başlangıçtan konuyu ele aldığımızda Eflani'nin ilk çağlardan bu
yana çok önemli bir merkez olduğunu görebiliriz. Şemsettin Yaman Candar,
bölgenin en müstahkem şatolarından biri olan Eflani'yi 1292 yılında
Candaroğulları Beyliğinin merkezi yapmıştır. Konuyu özetlersek,Eflani;
Bizans,Cenevizliler,Selçuklular ve Osmanlı medeniyetlerine beşiklik
etmiş tarihi bir beldedir.Bu geniş zaman içinde ilçenin çeşitli
yörelerinde bir çok tarihi yapıtlar meydana getirilmiş bu tarihi
yapıtlardan bugüne pek azı kalmıştır. Bunlar da tarihi özelliklerini
kaybetmek üzeredir. İlçe merkezindeki tarihi yapıtlardan Taşhan ,
Evliyahanı ve Refikdayıoğulları Oteli ile Tabaklar Köprüsü kısmen
özelliklerini muhafaza etmektedirler. Ayrıca Gelicek ve Karacapınar
köylerindeki bir çok ev tesbit edilerek koruma altına alınmıştır.Bunlara
ilaveten hemen her köyde tarihi izler taşıyan benzeri eserler
mevcuttur.Tarihi eserler arasında bugün kalıntılarına rastladığımız su
yolları,manastır yıkıntıları,kaya mezarları,tümülüsler ve höyükler ile
mağaralar mevcuttur. Ancak, bu tarihi eserlere ulaşmak için gerekli
altyapı henüz oluşturulmamıştır. Bu nedenle bu tarihi eserleri görmek
için turlar düzenlemek mümkün olmamaktadır.
Eflani 1953 yılında ilçe olmuş, 1995 yılına
kadar Zonguldak'a bağlı kalmıştır. İlçenin Karabük iline uzaklığı 47 km
dir. Yüksek dağlar ve vadiler arasında yer alan Eflani'min 5 mahallesi
54 köyü vardır. Yüzölçümü 536 km karedir Denizden yüksekliği 930 metre
dir. Toplam nufusu 12.000 dir Şehir merkezinde 3885 kişi yaşamakta olup
nufusun kalan kısmı köylerde yaşamaktadır. İlçenin en önemli yükseltisi
Tepedağ (1043m.) dır.
KÖYÜNADI - NÜFUS- YÜZÖLÇÜMÜ
1-ABAKOLU -284- 19 KM2
2-ACIAĞAÇ- 62 -13 KM2
3-ADAY -112 -10 KM2
4-AFŞAR- 145 -12 KM2
5-AKÇAKESE -180 -15 KM2
6-AKÖREN- 85 -9 KM2
7-ALAÇAT -89 -12KM2
8-ALPAGUT -172- 12 KM2
9-BAĞLICA- 192 -16 KM2
10-BAKIRCILAR -222- 23 KM2
11-BAŞİĞDİR- 68- 8 KM2
12-BEDİL -157- 8 KM2
13-BOSTANCI -195- 12 KM2
14-BOSTANCILAR -167 -9 KM2
15-ÇAL -150- 11 KM2
16-ÇAMYURT- 87- 9 KM2
17-ÇAVUŞLU -262 -13 KM2
18-ÇEMÇİ -149- 10KM2
19-ÇENGELLER- 183- 9 KM2
20-ÇÖREKLİ- 64- 10 KM2
21-ÇUKURGELİK -117 -11 KM2
22-ÇUKURÖREN- 218- 9 KM2
23-EMİRLER- 150- 8 KM2
24-ESENCİK -205- 13 KM2
25-GELİCEK -108- 11 KM2
26-GÖLLER -212- 8 KM2
27-GÖKGÖZ -310- 11 KM2
28-GÜNGÖREN- 167- 13 KM2
29-GÜNLÜCE -160- 8 KM2
30-HACIŞABAN- 69- 9KM2
31-HALKEVLİ -236- 12 KM2
32-KARACAPINAR -176- 12 KM2
33-KARATAŞ -118 - 13 KM2
34-KARLI - 206- 11 KM2
35-KAVAK -85- 10 KM2
36-KIRAN- 96 -7 KM2
37-KOCACIK- 165- 8 KM2
38-KOLTUCAK -122- 14 KM2
39-KUTLUÖREN- 191- 13 KM2
40-MÜFTÜLER -97- 8 KM2
41-MÜLAYİM -148- 8 KM2
42-OSMANLAR- 248- 9 KM2
43-OVAÇALIŞ -129 -12 KM2
44-OVAŞEYHLER -215 -15 KM2
45-PAŞABEY -112 -9 KM2
46-PINARÖZÜ -92- 8 KM2
47-SARAYCIK -113 -10 KM2
48-SAÇAK- 122- 9 KM2
49-SEFERLER -165- 11 KM2
50-SOĞUCAK- 207 -12 KM2
51-ULUGEÇİT- 128 -9 KM2
52-YAĞLICA- 217 -10 KM2
53-ŞENYURT -79 -8 KM2
54-DEMİRLİ 253 13 KM2
TOPLAM NÜFUS :
ŞEHİR MERKEZİ : 3885
KÖY TOPLAM : 8351
GENEL TOPLAM : 1223
|
|